E123 amarant – co to jest? Czy jest szkodliwy?

E123 amarant to syntetyczny barwnik, który znajduje zastosowanie w przemyśle spożywczym i kosmetycznym^[1]. Jednak jego użycie budzi kontrowersje ze względu na potencjalne właściwości rakotwórcze i teratogenne^[2]. W artykule omówiono jego cechy chemiczne, zastosowania oraz zagrożenia, takie jak reakcje alergiczne i przepisy prawne. Dodatkowo, dowiesz się, jak E123 wpływa na zdrowie i jakie są ograniczenia jego stosowania w różnych krajach.

Co to jest E123 amarant

E123, znany także jako amarant, to organiczny związek chemiczny należący do grupy barwników azowych. Jest to syntetyczny barwnik spożywczy, ceniony za swoją odporność na działanie wysokich temperatur i światła. Jako barwnik smołowy, amarant jest szeroko wykorzystywany w przemyśle. Niemniej jednak, jego zastosowanie w produktach żywnościowych jest coraz bardziej ograniczane z powodu potencjalnych zagrożeń zdrowotnych^[4].

Amarant wyróżnia się odpornością na kwasy owocowe i benzoesowe, co sprawia, że jego trwałość utrzymuje się w różnych warunkach. Pomimo tego, jego kolor może ulegać zmianom w obecności dwutlenku siarki lub w środowiskach zasadowych. Jego rozpuszczalność w wodzie sprawia, że łatwo go stosować w rozmaitych produktach.

Charakterystyka chemiczna i właściwości

Amarant, znany również jako E123, to azowy barwnik w formie proszku, który łatwo rozpuszcza się w wodzie. Charakteryzuje się niebieskawo-czerwonym odcieniem. Jego wzór chemiczny to C20H11N2Na3O10S3, a masa molowa wynosi 604,47 g/mol.

Ten barwnik jest wytrzymały na działanie wysokich temperatur oraz światła, pozostając stabilnym nawet do 120°C. W temperaturze 20°C można rozpuścić go w wodzie w ilości 50 gramów na litr. Ponadto, dobrze toleruje obecność kwasów owocowych i benzoesowych. Niemniej, w kontakcie z dwutlenkiem siarki lub w środowisku zasadowym jego barwa może ulec zmianie. Nie jest rozpuszczalny w olejach roślinnych, co ogranicza jego zastosowanie w produktach tłuszczowych.

Zastosowanie E123 w produktach

Amarant E123 znajduje szerokie zastosowanie w wielu branżach. W sektorze spożywczym służy do barwienia takich produktów jak:

• galaretki,
• alkohole,
• ciasta,
• płatki śniadaniowe,
• napoje gazowane,
• kawior,
• przetwory z czarnej porzeczki.

Jego zdolność do rozpuszczania się w wodzie oraz odporność na wysokie temperatury znacznie ułatwiają jego wykorzystanie.

Jednak E123 nie ogranicza się tylko do żywności. Jest również używany do barwienia:

• tkanin,
• skóry,
• papieru.

Jego intensywna barwa sprawia, że jest ceniony w przemyśle tekstylnym i papierniczym, gdzie trwałość koloru ma kluczowe znaczenie. W kosmetykach, takich jak szminki i róże, pomaga osiągać pożądane odcienie.

Mimo że E123 jest wszechstronnie wykorzystywany, coraz więcej krajów decyduje się na ograniczenie jego użycia z powodu potencjalnych zagrożeń zdrowotnych, co wpływa na jego obecność w produktach spożywczych.

Żywność i napoje

Amarant E123 to barwnik, który szeroko stosuje się w przemyśle spożywczym, nadając potrawom i napojom intensywną czerwień. Jego zdolność rozpuszczania w wodzie oraz odporność na wysokie temperatury sprawiają, że jest idealnym wyborem do produkcji:

• galaretek,
• napojów alkoholowych,
• ciast,
• płatków śniadaniowych,
• napojów gazowanych.

Mimo że cieszy się dużą popularnością, coraz więcej krajów zaczyna wprowadzać ograniczenia w jego użyciu ze względu na potencjalne zagrożenia zdrowotne.

Kosmetyki i inne produkty

Amarant E123 jest szeroko stosowany nie tylko w branży spożywczej, ale również w kosmetyce i innych sektorach przemysłowych. Dzięki swojej intensywnej barwie i trwałości znalazł uznanie w produkcji kosmetyków, takich jak szminki i róże, gdzie zapewnia pożądane odcienie. Dodatkowo, E123 jest używany do barwienia tkanin, skóry oraz papieru, co sprawia, że jest chętnie wybierany w przemyśle tekstylnym oraz papierniczym. Te cechy czynią go efektywnym barwnikiem w wielu zastosowaniach. Niemniej jednak, jego stosowanie w żywności jest stopniowo ograniczane z powodu możliwych zagrożeń dla zdrowia.

Bezpieczeństwo i zagrożenia związane z E123

Bezpieczeństwo stosowania barwnika E123, znanego jako amarant, wywołuje liczne kontrowersje. Chociaż jest on dopuszczony do użytku w Unii Europejskiej, jego stosowanie podlega wielu restrykcjom. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) określa maksymalne dawki w żywności, aby zminimalizować potencjalne ryzyko zdrowotne.

Jednym z głównych zagrożeń związanych z E123 są typowe dla barwników azowych działania niepożądane. Osoby uczulone na salicylany mogą doświadczać reakcji nietolerancji. Amarant ma zdolność uwalniania histaminy, co może nasilać symptomy astmatyczne^[5]. W połączeniu z benzoesanem sodu może wpływać na nadpobudliwość u dzieci. Dodatkowo, badania na zwierzętach sugerują możliwość wystąpienia guzów, chociaż u ludzi takie działanie nie zostało potwierdzone.

Zagrożenia związane z amarantem dotyczą również płodności oraz funkcjonowania organów takich jak wątroba i nerki^[6]. Spożycie przez kobiety ciężarne może prowadzić do wad rozwojowych u dziecka. Niektóre źródła wskazują na jego potencjalne właściwości rakotwórcze i teratogenne, jednak Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) nie klasyfikuje go jako rakotwórczego dla ludzi.

Wiele krajów, w tym Stany Zjednoczone, Norwegia, Austria i Rosja, zakazało jego używania, co wskazuje na poważne obawy dotyczące jego wpływu na zdrowie.

Działania niepożądane i reakcje alergiczne

E123, znany jako amarant, jest barwnikiem azowym, który może wywoływać typowe dla tej grupy skutki uboczne. Osoby wrażliwe na salicylany mogą doświadczyć nietolerancji po jego spożyciu.

Ponadto, amarant może wywołać reakcje alergiczne, prowadząc do uwalniania histaminy, co nasila objawy astmy. Szczególnie w połączeniu z benzoesanem sodu, można zaobserwować zwiększoną aktywność u dzieci.

Z tego względu jego użycie jest coraz bardziej ograniczane, a w niektórych krajach całkowicie zakazane.

Ograniczenia i regulacje prawne

Ograniczenia dotyczące E123, znanego również jako amarant, są surowe w wielu krajach, w tym w Polsce. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności, wraz z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady, ściśle nadzorują jego stosowanie. Maksymalna dozwolona dawka wynosi 0,5 mg na kilogram masy ciała, co ma na celu minimalizowanie ryzyka zdrowotnego^[7]. Amarant może wywoływać reakcje alergiczne oraz wpływać na nadpobudliwość u dzieci, co prowadzi do ograniczeń lub zakazów jego używania w wielu państwach.

Przykładowo, Stany Zjednoczone, Norwegia, Austria i Rosja zdecydowały się na całkowity zakaz stosowania tego barwnika. W Polsce, zgodnie z regulacjami unijnymi, E123 jest dozwolony jedynie w określonych produktach i w ściśle ustalonych ilościach.

Wpływ E123 na zdrowie

Amarant, znany również jako E123, może mieć negatywne skutki dla zdrowia. Badania sugerują, że może działać rakotwórczo i teratogennie, co oznacza, że może sprzyjać rozwojowi nowotworów i wad wrodzonych. W związku z tym niektóre kraje, takie jak Stany Zjednoczone, Norwegia, Austria i Rosja, zakazały jego stosowania. Tam, gdzie E123 jest dopuszczony, jego użycie podlega ścisłej kontroli. Limity dopuszczalnych dawek są ustalone, aby minimalizować zagrożenie dla zdrowia.

E123 wykazuje potencjalne działanie rakotwórcze, co jest jednym z powodów jego zakazu w licznych krajach^[9]. Dodatkowo, jego zdolność do powodowania wad wrodzonych budzi poważne obawy.

Ten barwnik może także wywoływać nietolerancje oraz reakcje alergiczne, zwłaszcza u osób uczulonych na salicylany. Może on prowadzić do uwalniania histaminy, co z kolei zaostrza objawy astmy u wrażliwych osób.

Potencjalne działanie rakotwórcze i teratogenne

Amarant E123 jest postrzegany jako potencjalnie szkodliwa substancja. Badania sugerują, że może prowadzić do wad wrodzonych u dzieci, jeśli spożywany jest przez kobiety ciężarne. W konsekwencji, niektóre kraje, takie jak USA, Norwegia, Austria i Rosja, zdecydowały się na jego zakazanie. Mimo że Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) nie uznaje go za czynnik rakotwórczy dla ludzi, jego użycie jest ograniczane z uwagi na możliwe zagrożenia zdrowotne.

Nietolerancja i alergie pokarmowe

Nietolerancja i alergie pokarmowe związane z amarantem, znanym również jako E123, mogą występować u osób podatnych na salicylany. Ten barwnik może prowokować uwalnianie histaminy, co prowadzi do zaostrzenia objawów astmy. Barwniki azowe, takie jak amarant, bywają często przyczyną reakcji alergicznych. Co więcej, połączenie amarantu z benzoesanem sodu może zwiększać nadpobudliwość u dzieci. Z tego powodu jego stosowanie jest coraz bardziej ograniczane, a w niektórych krajach nawet zabronione.

---

Źródła:

• [1] https://pl.wikipedia.org/wiki/Amarant_(chemia)
• [2] https://biozdrowy.pl/blog/niebezpieczne-barwniki-spozywcze/
• [3] https://www.kolory.com/barwniki-spozywcze/e123-amarant
• [4] https://zywienie.abczdrowie.pl/amarant-e123-to-szkodliwy-barwnik-zobacz-gdzie-sie-znajduje-wideo/6954011687082528a
• [5] https://zielona.interia.pl/wiadomosci/swiat/news-slodki-kolor-gorzka-prawda-co-kryje-w-sobie-barwnik-e123,nId,20356238
• [6] https://foodexpert.pl/e123-amarant-co-to-jest-czy-jest-szkodliwy/
• [7] https://kuchnia.fakt.pl/ten-barwnik-zostal-zakazany-w-wielu-krajach-my-spozywamy-go-codziennie/fdplgx1
• [8] https://gotowanie.smakosze.pl/gdzie-znajdziemy-szkodliwy-barwnik-amarant-ks-110421
• [9] http://www.food-info.net/pl/e/e123.htm